Onderzoek naar anti-Aziatisch racisme gepresenteerd
Echo's van uitsluiting
Mensen in Nederland met een Aziatische postkoloniale achtergrond krijgen nog altijd regelmatig te maken met racisme, discriminatie en uitsluiting. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport Echo's van uitsluiting, dat 8 oktober 2026 is gepresenteerd in Museum Sophiahof in Den Haag.
Het onderzoek, uitgevoerd door het Indisch Herinneringscentrum en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, biedt inzicht in ervaringen van racisme en discriminatie binnen verschillende postkoloniale gemeenschappen. Daarnaast verkent het de mogelijke relatie tussen deze ervaringen en het koloniale verleden, het slavernijverleden en de geschiedenis van contractarbeid.
"De verhalen van respondenten laten zien dat racisme en uitsluiting voor veel mensen met een Aziatische postkoloniale achtergrond onderdeel zijn van hun dagelijks leven. Juist daarom is het belangrijk deze ervaringen zichtbaar te maken." - Margaret Leidelmeijer, onderzoeker en verantwoordelijk voor de diepte-interviews
Uitsluiting in het dagelijks leven
Respondenten vertellen over uiteenlopende ervaringen met racisme en discriminatie. Het gaat niet alleen om zichtbare vormen zoals uitschelden en beledigingen, maar ook om subtielere vormen van uitsluiting. Veel deelnemers geven aan dat zij worden onderschat, niet serieus worden genomen of het gevoel hebben zich voortdurend te moeten bewijzen. Deze ervaringen doen zich volgens hen met name voor in de openbare ruimte, het onderwijs en op de arbeidsmarkt.
"Het duurde heel lang voordat ik besefte dat het niet aan mij persoonlijk lag, maar aan hoe ik eruitzag. Ik heb zelfstandig gymnasium gedaan, was altijd de beste van de klas, maar ik heb heel vaak moeten horen dat ik dom was of niet goed Nederlands kon." – Anonieme respondent
Hardnekkige stereotypen
Het onderzoek laat zien dat stereotype beelden over mensen met een Aziatische achtergrond nog altijd een belangrijke rol spelen. Mensen met een Aziatische achtergrond worden vaker gezien als gehoorzaam en minder assertief dan mensen met een Nederlandse achtergrond. Vooral vrouwen met een Aziatische achtergrond kregen een lagere beoordeling op intelligentie.
Daarnaast blijkt dat de kennis over de verschillende Aziatische postkoloniale gemeenschappen beperkt is. Veel deelnemers konden de diverse achtergronden niet goed van elkaar onderscheiden.
Doorwerking van het verleden
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek richt zich op de mogelijke doorwerking van koloniale geschiedenis in hedendaagse ervaringen van racisme en discriminatie. Respondenten herkennen verbanden tussen huidige vormen van uitsluiting en historische patronen uit het koloniale verleden, het slavernijverleden en de geschiedenis van contractarbeid. Ook binnen gemeenschappen zelf zien zij soms de doorwerking van normen als hard werken, niet opvallen en je aanpassen aan de dominante cultuur.
Over het onderzoek
Voor het onderzoek werden literatuurstudies uitgevoerd, diepte-interviews gehouden, gesprekken gevoerd met experts en leden van verschillende postkoloniale gemeenschappen en onderzoek gedaan naar beeldvorming onder het Nederlandse publiek. Onder de onderzochte groepen vallen onder meer Indo-Europeanen, Molukkers, Chinees-Indonesiërs, Papua's, Indo-Afrikanen, Hindostaans-Surinamers, Javaans-Surinamers en Chinees-Surinamers.
Lees hier meer over het hele project.