Terugblik symposium: Hoe gaat het eigenlijk thuis?

Presentatie | Op de eerste rij

In de nieuwe Richtlijn psychosociale ondersteuning binnen hoog-risico beroepen is er extra aandacht voor het betrekken van het thuisfront van een medewerker die iets ingrijpends meemaakt. Steun van naasten is van positieve invloed op het natuurlijke herstel van de medewerker. Maar de impact van het werk van de medewerker kan ook van invloed zijn op thuis. Het kringenmodel laat zien welke steunbronnen er om een medewerker staan. Tegelijk werd een ander perspectief aangereikt: het impact-model. Wanneer een medewerker iets ingrijpends meemaakt in het werk, zitten de naasten op de eerste rij. Zij ervaren vaak de meeste impact. Aandacht voor deze eerste kring is daarom essentieel. 

Het kringenmodel kan helpend zijn als gesprekstool:

• Om het belang van sociale steun bespreekbaar te maken en te laten zien dat sociale steun een belangrijke buffer kan zijn bij het omgaan met ingrijpend werk
• Om zicht te krijgen op het sociale netwerk van een medewerker. Het maakt het makkelijker om het gesprek te voeren over wie iemand om zich heen heeft en welke vormen van steun beschikbaar zijn.

Workshop | Naasten- en partneravonden

In deze workshop werd benadrukt hoe belangrijk het is om het thuisfront actief te betrekken. Belangrijke inzichten:

• Betrek het thuisfront bewust
  Naasten zijn vaak de eerste steunbron. Informeer naasten daarom over de mogelijke impact van het werk, normale reacties en het herkennen van signalen dat extra ondersteuning nodig is. Een naastenavond geeft erkenning en biedt ruimte voor het openen van een gesprek. 
• Kies een vorm die past bij de organisatie
  Er is geen standaardaanpak. Maak bewuste keuzes die aansluiten bij jullie context en inspelen op de bestaande behoeften: welke naam geef je aan de bijeenkomst, wie nodig je uit, hoe richt je de avond in, welke informatie deel je, hoe communiceer en motiveer je deelname, en hoe zorg je voor evaluatie en opvolging? 
• Wees duidelijk over verwachtingen
  Geef helder aan wat deelnemers wel en niet kunnen verwachten. Twijfel niet om te starten: ieder weloverwogen contactmoment met naasten draagt bij aan begrip, steun en veerkracht.
• Zet mentale gezondheid structureel op de kaart
  Om te zorgen voor draagvlak bij zowel medewerkers als het thuisfront voor een bijeenkomst, is het belangrijk dat het thema mentale gezondheid al vóór de bijeenkomst actief onder de aandacht wordt gebracht.

Workshop | Als thuis niet thuis geeft

In deze workshop stond de vraag centraal wat te doen als een medewerker geen (steunend) thuisfront heeft.

In gesprek met de deelnemers geven zij aan dat de organisatie hierin een verantwoordelijkheid heeft — zonder steun op te dringen. Het werd gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van medewerker en organisatie om te zorgen voor voldoende sociale steun in de eerste kring. Daarbij spelen directe collega’s en leidinggevenden een belangrijke rol. Belangrijke aandachtspunten zijn:

• Maak medewerkers bewust van het belang van sociale steun
• Stimuleer collegiale steun en onderlinge betrokkenheid
• Versterk leidinggevenden om een stapje extra te zetten
• Bied als organisatie verschillende vormen van ondersteuning aan, passend bij verschillende behoeften. En borg dit in beleid. Denk hierbij, naast georganiseerde collegiale ondersteuningsteams aan: 

Geestelijke verzorging
“Geestelijke verzorging is er niet alleen als het misgaat, maar juist om met vreugde, voldoening en volharding je werk te kunnen doen.”
Het belang van Geestelijk Verzorgers werd genoemd als iets dat binnen organisaties (nog beter) op de kaart gezet kan worden.

Bedrijfsmaatschappelijk werk
“Wie vindt het belangrijk dat het goed met je gaat?” is een helpende vraag in gesprekken met medewerkers. Deze vraag helpt om tot de kern te komen en medewerkers te stimuleren hun eerste kring te versterken.

Buddy’s
Een buddy is een collega op het werk die getraind is om ondersteuning te bieden  aan collega’s met klachten en/of tijdens een re-integratieproces. Ze zorgen ervoor dat iemand zich gezien en gehoord voelt en er niet alleen voor staat. Anders dan een collegiale opvang kan deze ondersteuning veel langer doorlopen.

Workshop | En hoe gaat het met de kinderen?

In deze workshop ging het over de impact van bedreiging van ouders op hun kinderen en wat ouders kunnen doen om hen te ondersteunen. De adviezen die in deze workshop naar voren kwamen:

• Neem je kind altijd mee bij wat er speelt in het gezin, communiceer op diens eigen niveau. 
• Blijf in verbinding met je kind door te luisteren. Probeer te begrijpen hoe je kind de situatie ervaart, hoe hij/zij zich voelt en wat hij/zij nodig heeft van jou als ouder. 
• Voor een gezond en veerkrachtig brein van het kind is het belangrijk dat er betrouwbare volwassenen zijn met voorbeeldgedrag. Ze kunnen kinderen helpen hun stress te reguleren.
• Bij bedreiging van de ouders, zijn die volwassenen niet altijd beschikbaar maar als de veilige basis wegvalt, kan dat uiteindelijk consequenties hebben voor ontwikkeling van de kinderen.
• Bied een kind altijd perspectief en hoop!

Ook werd genoemd dat het waardevol kan zijn om bij bijeenkomsten voor naasten aandacht te hebben voor kinderen, bijvoorbeeld door ouders handvatten en boekentips te geven om het gesprek met hun kind aan te gaan.

• Emotieklets – Tischa Neve
• Het kleurenmonster – Anna Llenas
• Het kleurenmonster: de emotiedokter – Anna Llenas

Interessante links:

Trainingen

• Opzetten van een bedrijfsopvangteam
• Opvang en Nazorg voor collegiale ondersteuners
• Opvang en Nazorg voor leidinggevenden