Zie jij mij?
Column over de waarde van ervaringsdeskundigheid in een traumabehandeling
Linda Doef is GZ-psycholoog bij ARQ Centrum’45, opgeleid tot zorgprofessional met ervaringsdeskundigheid (ZME).
Het is een herfstige dag, snel donker en buiten waait de wind om de kliniek van ARQ Centrum’45 in Oegstgeest heen. Een dag om onder een dekentje te kruipen met Netflix op tv. Tegenover mij zit een jonge vrouw, aftastend in contact.
Ze is opgenomen en ik ben aan haar gekoppeld als traumabehandelaar. De stiltes die vallen worden benadrukt door het geluid van de regen. Ze heeft alle reden om mij niet toe te laten. Ouders die er nooit voor haar waren, partners die haar letterlijk afbraken. Telkens weer gaf ze haar vertrouwen, maar raakte zij zichzelf verder kwijt. Vele trajecten in de GGZ, met niet altijd even goede uitkomsten, hebben haar door de jaren heen gevormd. Ze heeft besloten nog één serieuze poging te wagen, om haar trauma's te overwinnen.
Ze blijft me schichtig aankijken. Ik zie haar denken: ‘Is deze wel te vertrouwen? Blijft zij wel?’. Ze worstelt en ik herken haar strijd. Mijn eigen trajecten flitsen door mijn hoofd. Jaren traumabehandeling gingen eraan vooraf voor ik op ‘de andere stoel’ kon plaatsnemen. Jaren zonder uitzicht op herstel, jaren waarin niet alleen ik – maar ook mijn behandelaren de hoop hadden opgegeven. Waar de duisternis het won van het licht.
'Het is genoeg dat ze weet dat ik het patiënt-zijn goed ken'.
Ik vraag haar of ik iets persoonlijks mag delen, over mijn eigen ervaring met PTSS en traumabehandeling. Ze maakt oogcontact, lijkt niet helemaal te begrijpen wat ik bedoel, maar is ook nieuwsgierig en wil graag meer horen. Niet eerder heeft iemand vanuit eigen ervaring met haar gedeeld, laat staan een behandelaar. Terwijl het buiten echt begint te stormen, beginnen we binnen met elkaar te praten. Van mens tot mens. Het is genoeg dat ze weet dat ik het patiënt-zijn goed ken en samen spreken we de worsteling uit.
Waar zij zich in eerdere trajecten vaak niet gezien voelde, of werd overgedragen – want ‘te complex’, mag ik gedurende de weken telkens een stapje dichterbij komen. We kunnen inside jokes maken over de GGZ, maar zijn ook keihard aan de slag gegaan met traumabehandeling. Ik mag met haar meewandelen in een periode van haar leven waarin ze haar angst recht in de ogen kijkt. In haar kwetsbaarheid lukt het haar om een ander toe te laten, ze hoeft het niet alleen te doen.
Aan het eind van haar traject nemen we afscheid. Ik heb haar van dichtbij mogen zien groeien, van overleven naar voorzichtig aan weer durven leven. Ze is nog niet waar ze wil zijn, maar hard op weg hiernaartoe. Waar de wonden waren, zijn littekens ontstaan. Ze kan verder, met het vertrouwen dat anderen in haar hebben, maar vooral wat zij in zichzelf hervonden heeft.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk in Impact Magazine, editie 2025-4 Onbesproken. Impact Magazine is een uitgave van ARQ Kenniscentrum Oorlog, Vervolging en Geweld en wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Eventuele standpunten in Impact Magazine zijn niet per definitie standpunten van ARQ als organisatie.
