Nieuw: handreiking mentale ondersteuning bij een pandemie
Hoe kunnen we de mentale impact van een pandemie beperken?
De impact van de coronapandemie op het welzijn van de Nederlandse bevolking was groot. Uit het Gezondheidsonderzoek COVID-19* blijkt dat de contactbeperkende maatregelen en de angst om besmet te raken zorgde voor somberheid, angst en eenzaamheid bij veel mensen.
Als onderdeel van het Gezondheidsonderzoek COVID-19, is samen met (ervarings)experts en organisaties die nauw betrokken zijn bij zorg en welzijn van burgers, besproken wat we kunnen leren van de data uit het onderzoek dat vijf jaar duurde en welke inzichten belangrijk zijn om de negatieve gevolgen van een pandemie te beperken – nu en in de toekomst.
Het resultaat is de Handreiking mentale ondersteuning bij een pandemie – inzet op sterke sociale verbinding. De handreiking biedt handvatten aan overheidsorganisaties en professionals om sociale verbinding tussen mensen te bevorderen – zowel voor, tijdens als na een pandemie – met als doel de maatschappelijke weerbaarheid bij een pandemie te versterken. Daarbij gaat het in op:
- Faciliteren van sociale interactie tussen mensen
- Stimuleren van het voeren van steunende gesprekken
- Zorgen voor soepele doorverwijzing naar (professionele) hulp als iemand meer ondersteuning nodig heeft.
Ter voorbereiding op een pandemie is het van belang het sociale netwerk te versterken, zodat mensen tijdens een pandemie op deze steun kunnen rekenen. Tijdens een pandemie blijft het van belang om in contact te blijven met elkaar, rekening houdend met eventuele contactbeperkende maatregelen. Na afloop van een pandemie kan het nodig zijn om het sociale netwerk te herstellen en opnieuw te versterken.
De handreiking sluit af met voorbeelden van initiatieven die sociale verbinding versterken, zoals hulpdiensten voor als je klachten ervaart, hulpwegwijzers voor jongeren en volwassenen, en organisaties voor maatschappelijke ondersteuning.
De handreiking, en eerdere publicaties van het Gezondheidsonderzoek COVID-19 kun je vinden via: Gezondheidsonderzoek COVID-19 | ARQ.
*Het Gezondheidsonderzoek COVID-19 is een grootschalig onderzoek dat tussen 2021 en 2025 is uitgevoerd door het Netwerk Gezondheidsonderzoek bij Rampen (GOR) met subsidie van ZonMw en in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS).
Het onderzoek had als doel de (mentale) gezondheid van mensen in Nederland in relatie tot de pandemie in kaart te brengen. Het Netwerk GOR bestaat uit GGD’en, GGD GHOR Nederland, RIVM, Nivel en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum.
Door middel van vragenlijsten, huisartsenregistraties en wetenschappelijke literatuurstudies, is bij een grote groep mensen onder andere het verloop van de mentale gezondheid onderzocht, zowel op korte termijn (per kwartaal) als op lange termijn (jaarlijks of tweejaarlijks).