Seksueel geweld en traumaverwerking

Ondertitel

Hulp bij PTSS na seksueel geweld

Seksueel geweld kan diepe sporen nalaten. Het kan invloed hebben op gevoelens, gedachten, relaties en dagelijks functioneren. Lees op deze pagina meer over de impact van seksueel geweld en welke psychische klachten kunnen ontstaan. Vind ook informatie over behandelmogelijkheden en antwoorden op veelgestelde vragen. 

Wat is seksueel geweld?

Seksueel geweld is een term die wordt gebruikt voor alle seksuele handelingen die iemand moet ondergaan of uitvoeren in een ongelijkwaardige situatie. Met ongelijkwaardig wordt bedoeld dat de geweldpleger meer macht heeft, sterker is, ouder is of dat het slachtoffer afhankelijk is van de geweldpleger. 

Seksueel geweld kan gaan om aanranding, verkrachting, seksueel misbruik, online misbruik of grensoverschrijdend gedrag.

Wat is de impact van seksueel geweld?

Een traumatische ervaring zoals seksueel geweld tast het gevoel van veiligheid en vertrouwen aan. Veel slachtoffers ervaren een chaos van emoties en fysieke reacties die direct na de gebeurtenis, maar ook pas jaren later kunnen opspelen. De volgende symptomen komen veel voor en zijn een normale reactie na een incident als seksueel geweld:

  • Herbelevingen: Ongewenste beelden, nachtmerries of flashbacks aan de gebeurtenis.
  • Vermijding: Het ontwijken van plaatsen, mensen of gedachten die aan het trauma herinneren.
  • Schuld en schaamte: Jezelf verantwoordelijk houden voor wat er is gebeurd.
  • Alertheid: Altijd 'aan' staan, schrikachtig zijn of moeite hebben met slapen.
  • Negatieve gevoelens: Somberheid, angst, of een veranderd beeld van jezelf en anderen.

Behandeling van seksueel geweld

Het behandelen van de gevolgen en psychotrauma na seksueel geweld kan op verschillende manieren:

  • EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Een effectieve methode om de emotionele lading van traumatische herinneringen te verminderen.
  • Cognitieve Gedragstherapie (CGT): Om niet-helpende gedachten over de gebeurtenis (zoals schuldgevoelens) om te buigen.
  • Vaktherapie: Zoals psychomotorische therapie (PMT) om weer contact te maken met je lichaam en grenzen te leren voelen.

Veelgestelde vragen

Wat moet ik doen als ik slachtoffer ben geworden van seksueel geweld?

Voor acute hulp direct na een gebeurtenis (binnen 7 dagen) raden wij aan direct contact op te nemen met het Centrum Seksueel Geweld via 0800-0188. Zij kunnen direct medische zorg en forensisch onderzoek bieden. Voor de verwerking van de langetermijngevolgen kunt u het beste terecht bij uw huisarts.

Heb ik een verwijzing nodig voor hulp bij ARQ?

Ja, voor een behandeling binnen de specialistische GGZ van ARQ is altijd een verwijzing nodig van uw huisarts, bedrijfsarts of een regiebehandelaar van een andere instelling. Vermeld bij uw huisarts specifiek dat het gaat om traumaklachten na seksueel geweld.

Wordt de behandeling na seksueel geweld vergoed?

Ja, traumabehandeling bij ARQ valt onder de basisverzekering van de zorgverzekering (Specialistische GGZ). Houd er wel rekening mee dat het wettelijk eigen risico van toepassing is. Voor specifieke vragen over contracten met zorgverzekeraars kunt u contact opnemen met onze administratie.

Wat is het verschil tussen ARQ en een reguliere psycholoog?

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum is een expertisecentrum. Waar een reguliere psycholoog vaak algemene klachten behandelt, richt ARQ zich specifiek op complexe traumatisering. Wij bieden intensieve zorg voor cliënten bij wie eerdere hulp onvoldoende effect heeft gehad of waarbij de problematiek zeer ernstig is.

Kan ik ook geholpen worden als het misbruik of geweld lang geleden heeft plaatsgevonden?

Ja, veel mensen die in hun jeugd of jaren geleden te maken hebben gehad met seksueel misbruik, ervaren pas op latere leeftijd de volledige impact. Traumatherapie, zoals EMDR of cognitieve gedragstherapie, is ook na tientallen jaren zeer effectief in het verminderen van klachten.

Ben ik verplicht om aangifte te doen bij de politie als ik hulp zoek?

Nee, er is geen enkele verplichting tot aangifte. Onze zorg is gericht op uw medisch en psychologisch herstel. De gesprekken met uw behandelaar zijn vertrouwelijk. Mocht u wel overwegen om aangifte te doen, dan kunnen we u eventueel doorverwijzen naar instanties die u hierbij juridisch kunnen ondersteunen.

Kan mijn partner of familie betrokken worden bij de therapie?

Seksueel geweld heeft vaak niet alleen impact op het slachtoffer, maar ook op naasten en de relatie. Indien wenselijk en helpend voor uw herstel, kunnen we naasten betrekken bij (onderdelen van) de behandeling om hen te leren hoe zij jou het beste kunnen ondersteunen.